ظهور تا سقوط امپراطوری روم

بنر پرواز در مقالات

تورهای بهار و تابستان 98

دی ۹۷

دنیای ما تا به امروز امپراطوری‌های فراوانی را به خود دیده است. با این‌حال، امپراطوری روم به عنوان یکی از بزرگ‌ترین، قوی‌ترین، باشکوه‌ترین و طولانی‌ترین امپراطوری‌های سراسر تاریخ شناخته می‌شود.

امپراطوری روم از زمان تأسیس در سال ۶۲۵ پیش از میلاد تا زمان سقوط در سال ۴۷۶ میلادی، فراز و فرودهای بی‌شماری را به خود دید. این امپراطوری در زمان اوج قدرت خود بر ۴۵ میلیون نفر در سراسر اروپا، شمال آفریقا و آسیا تسلط داشت. ارتش این امپراطوری در جهان قدرتمندترین بود و مرتباً با فتح سرزمین‌های جدید به وسعت خود می‌افزود. تاریخ امپراطوری روم را می‌توان به سه دسته‌ی کاملاً متمایز تقسیم کرد: دوران پادشاهی (بین سال‌های ۶۲۵ پیش از میلاد تا ۵۱۰ پیش از میلاد)، جمهوری روم (۵۱۰ تا ۳۱ پیش از میلاد) و امپراطوری روم (۳۱ پیش از میلاد تا ۴۷۶ میلادی).

ظهور امپراطوری

امپراطوری روم در سال ۶۲۵ پیش از میلاد در نواحی ایتالیای باستان، موسوم به اتروریا و لاتیوم، بنا شد. تصور می‌شود که دولت‌-شهر روم توسط روستاییان لاتیوم که به منظور مقابله با حملات اهالی اتروریا در تپه‌های اطراف گرد هم جمع شده بودند، شکل گرفت. هنوز مشخص نیست که آن‌ها برای مقابله به این منطقه رفتند یا اینکه تحت حکومت اتروریا مجبور به این کار شدند. شواهد باستان‌شناسی حکایت از یک تغییر و اتحاد بزرگ در حوالی سال‌های ۶۰۰ پیش از میلاد دارد. اتفاقی که منجر به تأسیس روم به عنوان یک شهر واقعی می‌شود.

ظهور امپراطوری روم

زندگی در پایتخت امپراطوری روم

روم باستان، مرکز این امپراطوری عظیم، خانه‌ی معابد مرمری، کاخ‌های مجلل و نمایش‌های باشکوه گلادیاتورها بود. بیش از یک میلیون نفر ساکن شهر روم بودند. روم علاوه بر کاخ‌های باشکوه، شهری کثیف و خطرناک با خیابان‌های پیچ در پیچ و زاغه‌نشین‌های متعدد بود.

با این‌حال رومی‌ها روایتی خاص از تأسیس شهر خود داشتند. بر طبق افسانه‌ها، روم توسط دو برادر دوقلو، روملوس و رِموس، تأسیس شد. این دو برادر توسط عموی بدذات خود در کنار رود تیبِر رها شدند، اما توسط یک گرگ نجات یافتند. آن‌ها وقتی‌که بزرگ شدند، از عموی خود انتقام گرفتند. رموس و روملوس سپس تصمیم می‌گیرند تا شهری جدید را بنا کنند، اما در انتخاب محل آن سردرگم می‌شوند. روملوس می‌خواهد تا بر روی تپه‌ی پالاتین شهری بسازد، اما نظر رِموس تپه‌ی اَونتین است. آن‌ها به دنبال نشانه‌ای برای حقانیت عمل خود می‌گردند، اما چیزی نمی‌یابند. یک روز، دو برادر پس‌ از اینکه رموس به تمسخر روملوس می‌پردازد، با یکدیگر درگیر می‌شوند. رموس در این درگیری کشته شده و روملوس نام شهر جدید را از روی اسم خود «روم» می‌گذارد.

رومی‌ها خدایان مختلفی را می‌پرستیدند. خدایان آن‌ها تقریباً شامل همه‌چیز می‌شد؛ از رعدوبرق گرفته تا خدای عشق، جنگ، خرد و حتی خدای فاضلاب! آن‌ها در معابد خدایان خود به عبادت می‌پرداختند و سعی می‌کردند تا خدایان را خشنود سازند. آن‌ها همچنین خدایان سرزمین‌های مغلوب را به تصرف خود درمی‌آوردند؛ خدایانی چون الهه‌ی باروری از مصر یا میترا از ایران. برخی از امپراطوران رومی هم پس از مرگ به مقام خدایی می‌رسیدند. رومی‌ها امیدوار بودند که این کار امپراطوران را قوی‌تر کرده و سبب احترام آن‌ها شود. هرچند رومی‌ها بعدها مسیحی شدند و دین مسیحیت در قرن چهارم میلادی توسط کنستانتین، امپراطور رومی، به عنوان دین رسمی این سرزمین معرفی شد.

امپراطوری روم

زبان در امپراطوری روم

زندگی در شهر روم باستان به مانند تمامی جوامع شهری کوچک در شبه‌جزیره‌ی ایتالیا در جریان بود. لاتیوم، منطقه‌ای در سواحل غربی ایتالیا، بخشی از روم محسوب می‌شد و نام زبان لاتین از نام این بخش گرفته شد. فالیسکی یکی دیگر از زبان‌های مورد استفاده در شهر روم بود و از نظر زبانشناسی گویشی دیگر از زبان لاتین به شمار می‌رفت. از دیگر زبان‌های متعلق به خانواده‌ی زبان «ایتالیک» می‌توان به اوسکانی (مورد استفاده در مرکز و جنوب ایتالیا) و اومبری (مورد استفاده در مرکز ایتالیا) اشاره کرد. یونانی یکی دیگر از زبان‌های استفاده‌ شده در سرزمین‌های ساحلی این امپراطوری بود. دیگر زبان رایج در امپراطوری روم اتروسکی بود که اصلاً هیچ شباهتی به زبان لاتین نداشت.

امپراطوری روم

دوره پادشاهی

اولین دوره از تاریخ امپراطوری روم متعلق به دوره‌ی پادشاهی است. این دوره از زمان تأسیس امپراطوری تا سال ۵۱۰ پیش از میلاد به طول می‌انجامد. در این دوره ۶ شاه بر امپراطوری روم باستان حکمرانی می‌کنند و این امپراطوری را از نظر نظامی و اقتصادی به اوج خود می‌رسانند. در این دوره از تاریخ، قانون اساسی اولیه‌ی روم باستان شکل می‌گیرد. پایان دوره‌ی پادشاهی در امپراطوری روم با افول قدرت اهالی اتروریا همراه شده و پایه‌گذار شکل‌گیری جمهوری روم می‌شود.

امپراطوری روم

جمهوری روم

روم باستان در سال ۵۱۰ پیش از میلاد وارد دوران جمهوری می‌شود. دیگر خبری از حکمرانی شاهان نیست و طبقه‌ی اشراف از جمله سناتورها و شوالیه‌ها شکل جدیدی از حکومت را پایه‌گذاری می‌کنند. با این‌حال همچنان می‌توان رگه‌هایی از دیکتاتوری را در دوران بحران مشاهده کرد. روم باستان در سال ۴۵۱ پیش از میلاد اقدام به تدوین الواح دوازده‌گانه در رابطه با موضوعات اجتماعی، خصوصی و سیاسی می‌کند.

این امپراطوری همچنان قدرت خود را افزایش داده و تا سال ۳۳۸ پیش از میلاد کنترل تمامی شبه‌جزیره‌ی ایتالیا را به‌دست می‌گیرد. جنگ‌های دریایی پی‌درپی رومی‌ها را به قدرت بلامنازع در مدیترانه تبدیل می‌کند. با‌ اینحال، خیلی زود فضای سیاسی روم این جمهوری را به آشوب و جنگ داخلی می‌کشد. همین امر موجب به روی کار آمدن دیکتاتوری چون کورنلیوس سولا به قدرت می‌شود. او تا سال ۸۰ پیش از میلاد بر سر قدرت باقی می‌ماند، اما پس از وی دوباره ناآرامی‌ها آغاز می‌شود. درحالی‌که روم تلاش داشت تا حکومتی جمهوری را برای ۵۰ سال دیگر ادامه دهد، امپریالیسم در سال ۶۰ پیش از میلاد ظهور کرده و قدرت به‌دست ژولیوس سزار می‌افتد.

ژولیوس سزار برای اولین بار مرزهای روم را تا فراتر از منطقه مدیترانه گسترش می‌دهد. اگرچه سنا همچنان بخشی از بدنه‌ی حکومت بود، اما روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شود. با قتل ژولیوس سزار در سال ۴۴ پیش از میلاد، جانشین وی گایوس ژولیوس سزار اوکتاویانوس همراه با مارکوس آنتونیوس قدرت را به‌دست می‌گیرند. اوکتاویانوس پس از مرگ آنتونیوس لقب آگوستوس را به‌دست آورده و به اولین امپراطور روم بدل می‌شود.

جمهوری روم

امپراطوری روم و آغاز سقوط بزرگ

امپراطوری روم در این دوره، از سال ۳۱ پیش از میلاد تا ۴۷۴ میلادی، عصر جدیدی از شکوه و عظمت را تجربه می‌کند. روم برای چندین دهه آرامش، شوکت و بزرگی را به خود می‌بیند. امپراطوری روم تا سال ۱۱۷ میلادی در سه قاره، از جمله آسیای صغیر، شمال آفریقا و بخش اعظم اروپا، گسترش می‌یابد.

سال ۲۸۶ میلادی سال تقسیم این قدرت عظیم به دو امپراطوری شرقی و غربی است. سرانجام امپراطوری غربی در پی حملات گسترده‌ی نیروهای مهاجم در سال ۴۵۵ میلادی به‌دست وندال‌ها می‌افتد. دوران افول امپراطوری روم تا حوالی سال ۴۷۶ میلادی ادامه یافته و سرانجام امپراطوری غربی سقوط می‌کند. با این‌حال تاریخ‌نگاران هنوز موفق به یافتن سال دقیق سقوط این امپراطوری نشده‌اند. اگرچه بسیاری از افراد سقوط روم غربی را پایان کار امپراطوری روم می‌دانند، اما امپراطوری شرقی، موسوم به امپراطوری بیزانس، تا قرن پانزدهم میلادی دوام می‌آورد. قسطنطنیه، پایتخت روم شرقی، هم در سال ۱۴۵۳ به دست عثمانی‌ها می‌افتد و طومار امپراطوری عظیم روم در سال ۱۴۵۳ برای همیشه بسته می‌شود.

سقوط امپراطوری روم

تورهای مرتبط

کاراکتر باقی مانده

دیدگاه ها