کلیسای کورا در استانبول؛ نمونه ای زیبا از معماری بیزانس

بنر پرواز ایوار

شهریور ۹۷

کلیسای کورا، نام کلیسایی تاریخی و زیبا در استانبول است که تاریخچه‌ای طولانی دارد و امروزه به موزه‌ی کاریه تبدیل شده و دیوارنگاری‌های جالبی از زندگی مریم مقدس گرفته تا معجزات عیسی مسیح را به نمایش می‌گذارد.

«کلیسای کورا» (Chora Church) در استانبول، کلیسای ارتدکس یونانی است که آن را با نام «موزه‌ی کاریه» (Kariye Museum) نیز می‌شناسند. کاربری این کلیسا در قرن 16 میلادی و در دوران امپراتوری عثمانی به مسجد تغییر پیدا کرد و درنهایت در سال 1948 میلادی به موزه تبدیل شد. این بنا در محله‌ی «ادیرنا کاپی» (Edirnekapı) قرار دارد و آن را به سبک معماری بیزانس دوران قرون وسطی ساخته‌اند. فضای داخلی این مکان با نمونه‌هایی از بهترین و قدیمی‌ترین دیوارنگاری‌ها و موزاییک‌های دوران امپراتوری روم شرقی تزئین شده است که آن‌ها را بعد از تغییر مالکیت مذهبی این مکان به موزه، کشف و بازسازی کرده‌اند.

تاریخچه

مانند بسیاری از بناهای تاریخی استانبول، موزه‌ی کاریه نیز گذشته‌ای طولانی و پیچیده دارد و تاریخچه‌ی این موزه و شهر استانبول را به خوبی به نمایش می‌گذارد. کلیسای کورا را در دوران سلطنت «ژوستینین یکم» (Justinian I) تأسیس کردند که از سال 527 تا 565 میلادی بر امپراتوری روم شرقی حکومت داشت. این کلیسا ابتدا با نام «کلیسای ناجی مقدس کورا» شناخته می‌شد و آن را بر روی خرابه‌های کلیسایی دیگر بنا کرده بودند که بیرون از دیوارهای پایتخت سابق امپراتوری روم شرقی، یعنی شهر قسطنطنیه (استانبول امروزی) قرار داشت. کلمه‌ی «کورا» نیز واژه‌ای یونانی است و به معنی «حومه‌ی شهر» می‌باشد و به همین موضوع اشاره دارد که کلیسای اصلی، بیرون از دیوارهای شهر واقع شده بود.

کلیسای کورا در استانبول

قدمت کلیسای اولیه‌ی این مکان به قرن 4 میلادی برمی‌گردد و همانطور که گفتیم، این بنا در خارج از دیوارهای شهر قرار گرفت. بعدها وقتی امپراتور «تئودوسیوس دوم» دیوار دیگری را در سال 413 میلادی دور شهر کشید، این کلیسا نیز داخل این دیوارهای دفاعی جا داده شد؛ اما نام آن همچنان کورا ماند. آنچه از معماری امروز ساختمان این بنا می‌بینید، به سال 1077 میلادی برمی‌گردد که کلیسا را شبیه به یک صلیب بازسازی کردند. این ساختمان، یک گنبد را نیز شامل می‌شد و این شیوه‌ی معماری در آن دوران بسیار رواج داشت. بخشی از کلیسای کورا در اوایل قرن 12 میلادی و ظاهراً بر اثر زلزله فرو ریخت و دوباره به بازسازی آن مشغول شدند؛ اما 2 قرن بعد از این اتفاق بود که این کلیسا به شکل امروزی‌اش درآمد.کلیسای کورا در استانبول

«تئودور متوکیتس» (Theodore Metochites)، از سیاستمداران امپراتوری بیزانس یا همان روم شرقی بود و بسیاری از نقاشی‌های دیواری و موزاییک‌های زیبا و باکیفیت خود را به کلیسا اهدا کرد و 2 سال آخر عمرش را به عنوان راهب در کلیسای کورا گذراند. 50 سال بعد از سقوط قسطنطنیه یا همان فتح استانبول توسط ترکان عثمانی، کلیسای کورا به «مسجد کاریه» تبدیل شد. به تصویر کشیدن مفاهیم مقدس مذهبی در اسلام ممنوع است؛ زیرا آن‌ها معتقدند که این تصاویر یا دارای اشتباه هستند یا گمراه‌کننده. بنابراین عثمانی‌های مسلمان، موزاییک‌ها و دیوارنگاری‌ها را در زیر لایه‌ای از نقاشی و گچ پنهان کردند و اثر مخرب این عمل و زلزله‌های متعدد این منطقه بر روی این آثار هنری به خوبی قابل مشاهده است. «مؤسسه بیزانس آمریکا» در سال 1948 میلادی، هزینه‌ی مرمت این مسجد را برعهده گرفت که طی این پروژه، دیوارنگاری‌های تماشایی کلیسا نیز کشف و مرمت شدند. 10 سال بعد، این مکان تحت عنوان «موزه‌ی کاریه» شروع به کار کرد.کلیسای کورا در استانبول

معماری و دیزاین داخلی

ساختمان کلیسای کورا به 3 بخش اصلی تقسیم می‌شود و 6 گنبد دارد. دکور داخلی این ساختمان، هنوز هم تا حد زیادی به همان شکل باقی مانده و همین موضوع، کلیسای کورا را در مقایسه با دیگر کلیساهای شهر استانبول، به مقصدی منحصر به فرد تبدیل کرده است. موزاییک‌های دیدنی این کلیسا، داستان‌هایی از انجیل را به تصویر می‌کشند و مانند کتاب داستانی تصویری می‌توان ماجرای آن‌ها را دنبال کرد. در این میان حواستان باشد تا «چرخه‌ی زندگی مریم مقدس» (The Cycle of the Life of the Virgin) را از دست ندهید که از 17 تصویر تشکیل می‌شود. دیوارنگاری‌های «چرخه‌ی زندگی عیسی مسیح»، از تولد او در بخش قبلی ادامه پیدا می‌کند و تا سفر او به اورشلیم را در برمی‌گیرد.کلیسای کورا در استانبول

«دوران رسالت مسیح» (The Cycle of Christ’s Ministry)، تصاویری از معجزه‌های عیسی مسیح همچون شفای مرد جذامی و غیره را به نمایش می‌گذارد. موزه‌ی کاریه به جز چهارشنبه‌ها، همه روزه از ساعت 9 صبح تا 5 بعد از ظهر فعالیت دارد؛ اما برای اطلاع از آخرین تغییرات و تعطیلی مناسبت‌های خاص، یادتان باشد ساعت کاری آن را قبل از مراجعه به صورت آنلاین چک کنید. همچنین «مسجد مهری ماه سلطان» (Mihrimah Sultan Mosque) نیز در نزدیکی این موزه واقع شده و می‌توانید سری هم به آن بزنید.


تگ ها کلیسا

تورهای مرتبط

کاراکتر باقی مانده

دیدگاه ها